اشتغالزایی ۱۱ هزار نفری تعاونی های خدماتی توزیع آب، برق و گاز

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی اتاق تعاون ایران، بخش توزیع انرژی به لحاظ ماهیت شکلی و تاثیرگذاري مردمی، از بخشهاي بسیار مهم خدماتی کشور است که در صورت ایجاد ساختاري توانمند و با مشارکت بخش تعاون می تواند در بهبود چرخه اقتصاد انرژي کشور نقش آفرینی جدي و موثري داشته باشد.

براساس گزارش واحد آمار و برنامه ریزی اتاق تعاون ایران، در حال حاضر بالغ بر ۱۰۵۰ شرکت تعاونی در رشته خدمات توزیع آب، برق و گاز با عضویت ۲۰ هزار نفر و با سرمایه ۷۹.۹۹۸.۲۳۲ هزار ریال و اشتغال زایی ۱۱ هزار نفر در سامانه ثبتی وزارت تعاون به ثبت رسیده اند. هدف از راه اندازی این طیف تعاونی ها، جلب و جذب مشارکت افراد کم درآمد در امور اقتصادی که منجر به همسویی و هم گرایی در ایجاد اشتغال مولد و پایدار و ارائه خدمات عادلانه و منصفانه مورد نیاز مردم و راه اندازی چرخ های تولید و خدمات است. در واقع کمک های متقابل، همبستگی و دقت ویژه در تخصیص بازارها، اینها اصول تعاون است که کارشان تولید و عرضه انرژی است. همچنین سود بدست آمده یا مجدداً سرمایه گذاری یا در قالب سود سهام یا تخفیف توزیع می شود. طرز فکری در این شرکتها وجود دارد که هنگام تصمیم گیرهای مهم پدیدار می شود.

این بخش از صنعت در یک قرن اخیر شاهد گسترده ترین تغییرات ساختاري بوده و از ساختاري کاملا خصوصی تا ساختاري کاملا دولتی را نیز تجربه کرده است.  علیرغم اصلاحات و تغییرات متعدد ساختاري که در طول یک سده اخیر در بخش توزیع صنعت انرژی صورت گرفته است؛ متأسفانه نه تنها هیچ تحلیل مدونی در مورد دلایل موفقیت یا عدم توفیق عملکردي هر یک از ساختارهاي قبلی صورت نگرفته؛ بلکه به نظر میرسد این تغییرات ساختاري بدون هیچ نقشه راه و یا راهبردي منطبق بر سیاستهاي کلی کشور؛ ادامه نیز داشته باشد.  از آنجا که چشم انداز ۲۰ ساله کشور با افق سال ۱۴۰۴ و منویات اصل ۴۴ قانون اساسی؛ فصل الخطاب تمام برنامه هاي راهبردي در کشور است. تهیه و تدوین یک نقشه راه دقیق و واقعی می‌تواند پاسخگویی متناسبی براي بخش توزیع انرژی باشد که علیرغم وجود ظرفیتهاي مناسب؛ با محدودیتهاي زیادي از قبیل افزایش توقعات اجتماعی، پراکندگی و گستردگی تأسیسات، عملکرد غیراقتصادي، عدم سرمایه‌گذاري متناسب با نیاز واقعی بخش فوق، تلفات انرژي غیراستاندارد و عدم رشد تکنولوژیک و فنآوري و نرم افزاري متناسب با علم نوین جهانی، رشد فزاینده مصرف انرژي الکتریکی؛ فرآیندهاي سیاسی مداخله کننده در تصمیم سازيهاي صنعت توزیع انرژی  و بحث کیفیت ارائه خدمات وصدها بحث دیگر، مواجه است.

به گفته مصطفایی مدیر واحد آمار و برنامه ریزی اتاق تعاون ایران، جهت گیري و هدف گذاري مناسب و با پشتیبانی لازم در نقشه راه فوق می‌تواند تصور اشتباه منشاء پولی و اعتباري داشتن وجود نارساییها در بخش توزیع را به تفکر استفاده بهینه از امکانات و سرمایه هاي موجود تبدیل کند و حضور موثر بخش غیر دولتی را در این بخش شاهد باشیم.

 به نظر میرسد در آینده اي نزدیک امکان واگذاري ها به شکل کامل وجود نداشته باشد و با یک برنامه ریزی دقیق در چند مرحله، زیر ساخت های لازم برای مشارکت بخش غیردولتی فراهم کرد و اولین مرحله  یا به صورت بلوکی کشوري یا در قالب بلوکهاي منطقه اي تا حدودي همسان شد؛ فرایند واگذاري شکل گیرد،( مشابه کشورآلمان) به هر حال براي اداره و مدیریت متوازن بخش توزیع انرژی؛ یک شرکت مدیریت و مهندسی توزیع به صورت سهامی با ساختاري مشابه شرکت بورس انرژي تشکیل و وظایف بنگاه داري بخش توزیع را با طی یک  فرآیند منظم بر عهده گیرد.

لازم به اشاره است،‌از بخش توزیع در دهه هفتاد می توان به عنوان عنصر فراموش شده نام برده شد ولی این بخش طی دو دهه اخیر با تغییر نگرش ها طرفداران زیادی پیدا کرده است و هر روز شاهد تصمیمات جدیدي براي بخش توزیع انرژی هستیم.