تجربه تعاونی «کانتکس» در آرژانتین نمونهای الهامبخش از قدرت همکاری جمعی و نقش تعاونیها در عبور از بحرانهای اقتصادی و اجتماعی است. این تعاونی که امروز به یکی از نمونههای موفق مدیریت مشارکتی در صنعت پوشاک تبدیل شده، در دهه ۱۹۹۰ و پس از تعطیلی یک شرکت بزرگ صنعتی شکل گرفت.
در آن زمان، تعطیلی شرکت «CATTORINI SAIC» در یکی از شهرهای استان بوئنوسآیرس باعث بیکاری تعداد زیادی از کارگران ماهر، بهویژه زنان شد. اما این کارگران تصمیم گرفتند مهارتهای خود را از دست ندهند و با تکیه بر همکاری جمعی، تعاونیها و کسبوکارهای کوچک را برای ادامه فعالیت تولیدی راهاندازی کنند.
تعاونی کانتکس در ابتدا توسط گروه کوچکی از کارکنان سابق این شرکت تأسیس شد و فعالیت خود را با تولید پیراهن آغاز کرد. این تعاونی خدمات کامل تولید پوشاک از برش و دوخت تا اتوکاری و برچسبگذاری را ارائه میداد؛ خدماتی که در صنعت پوشاک با عنوان «فاسون» شناخته میشود. با وجود دشواریهای شروع کار از نقطه صفر، این تعاونی بهتدریج توانست به دلیل کیفیت بالا، تحویل بهموقع و قیمتهای رقابتی، اعتبار قابل توجهی در بازار کسب کند.
با افزایش موفقیتها، اعضای کانتکس تصمیم گرفتند فعالیت خود را گسترش داده و برند اختصاصی خود را ایجاد کنند. این توسعه با دریافت یک وام یارانهای از «مؤسسه استانی همیاری و تعاون» (IPAC) و «بانک استان بوئنوسآیرس» امکانپذیر شد. این منابع مالی به تعاونی کمک کرد تا یک کارگاه مجهز راهاندازی کند و مواد اولیه مورد نیاز خود را تأمین نماید. همچنین یکی از اعضای تعاونی که تجربه بازاریابی داشت، نقش مهمی در طراحی برند و تنوعبخشی به محصولات ایفا کرد.
با این حال مسیر رشد این تعاونی بدون چالش نبود. صنعت نساجی آرژانتین با رقابت شدید ناشی از واردات پوشاک، بهویژه از کشورهای آسیایی، مواجه بوده و بیثباتی اقتصادی نیز دسترسی به منابع مالی را محدود کرده بود. با وجود این شرایط، تعاونی کانتکس توانست با افزایش ظرفیت تولید و ایجاد شبکهای از مشتریان وفادار به فعالیت خود ادامه دهد. این مجموعه که فعالیت خود را با ۶ عضو آغاز کرده بود، امروز به تیمی متشکل از ۴۵ نفر با سنین ۱۹ تا ۶۸ سال تبدیل شده است؛ موضوعی که نشاندهنده فضای فراگیر و توانمندساز این تعاونی است.
در دوران همهگیری کووید-۱۹ نیز این تعاونی با تغییر مسیر تولید، به تولید کیتهای جراحی برای کارکنان حوزه سلامت پرداخت و همزمان با تولیدکنندگان محلی دیگر برای اشتراک منابع و تداوم تولید همکاری کرد. این تجربه نشان داد که مدل تعاونی تا چه اندازه میتواند در شرایط بحرانی انعطافپذیر و کارآمد باشد.
در حال حاضر، تعاونی کانتکس با چالشهای مهمی از جمله محدودیت دسترسی به منابع مالی برای خرید مواد اولیه و ماشینآلات مواجه است. رکود صنعتی در سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵، بهویژه در بخش نساجی، به دلیل افزایش واردات از چین و سایر کشورهای آسیایی، فشار زیادی بر تولیدکنندگان داخلی وارد کرده و به از دست رفتن بسیاری از مشاغل منجر شده است. برآوردها نشان میدهد از زمان آغاز به کار دولت فعلی در آرژانتین، حدود ۲۲ هزار بنگاه کوچک و متوسط تعطیل شدهاند.
با وجود این شرایط دشوار، تعاونی کانتکس بدون تعدیل اعضای خود به فعالیت ادامه داده و تلاش میکند در بازاری که به دلیل کاهش مصرف کوچکتر شده است، تولید خود را حفظ کند. این تعاونی در عین حال برنامههایی برای افزایش ظرفیت تولید، توسعه شبکه فروش و تقویت برند خود دنبال میکند تا بتواند سطح درآمد و کیفیت زندگی اعضا را بهبود دهد و در عین حال استانداردهای بالای تولید و شرایط مناسب کاری را حفظ کند. همچنین توجه به پایداری زیستمحیطی و جذب نیروی متخصص از دیگر اولویتهای این تعاونی است.
علاوه بر فعالیت اقتصادی، این تعاونی نقش فعالی در حوزههای اجتماعی و آموزشی نیز ایفا میکند. کانتکس با برگزاری دورههای آموزشی درباره تعاون، سخنرانی در مدارس و اجرای برنامههای فرهنگی، به ترویج فرهنگ تعاون در جامعه محلی کمک میکند. این تعاونی همچنین در «جنبش تعاونی لاس فلورس» مشارکت دارد؛ شبکهای از تعاونیهای کار، تولید و خدمات در شهر لاس فلورس استان بوئنوسآیرس.
یکی از ابتکارات این جنبش، مسابقه تعاونیهای دانشآموزی است که در سال ۲۰۱۲ و همزمان با «سال جهانی تعاون» آغاز شد و هدف آن آشنایی دانشآموزان با اصول تعاون است. این برنامه که در دوران همهگیری کرونا به طور موقت متوقف شده بود، اکنون از سر گرفته شده و هر سال صدها دانشآموز از آن بهرهمند میشوند.
اعضای تعاونی کانتکس در پاسخ به این پرسش که چرا مدل تعاونی را انتخاب کردند، بر ظرفیت تحولآفرین این الگو تأکید میکنند. یکی از اعضا میگوید: «وقتی ۲۰ ساله بودم، به کانتکس پیوستم چون تنها یک فرصت شغلی به نظر میرسید. اما با آموزشهای تعاونی فهمیدم ما فقط یک راهحل موقت در دوران بحران نیستیم؛ ما جنبشی برای تغییر هستیم. با خودمدیریتی، همیاری و مالکیت مشترک، ما سرنوشت خود را در دست گرفتهایم.»
تجربه کانتکس نشان میدهد که تعاونیها میتوانند نقش مهمی در ایجاد تغییرات اجتماعی و اقتصادی ایفا کنند. این تعاونی با توانمندسازی زنان، حمایت از کسبوکارهای محلی، توجه به پایداری و مشارکت فعال در جامعه، نمونهای از این واقعیت است که تعاونیها تنها پاسخی به بحرانها نیستند، بلکه مدلی برای ساختن آیندهای بهتر به شمار میروند.
https://iccnews.ir/?p=67923
